E-mail: Αυτή η διεύθυνση ηλεκτρονικού ταχυδρομείου προστατεύεται από τους αυτοματισμούς αποστολέων ανεπιθύμητων μηνυμάτων. Χρειάζεται να ενεργοποιήσετε τη JavaScript για να μπορέσετε να τη δείτε.
Πέμπτη, 06 Ιουνίου 2013 18:33 |

«Καλώς ήρθες Λεττονία»

Η έκθεση της Κομισιόν, με την οποία προτείνεται η αποδοχή της Λεττονίας στην ευρωζώνη από τις αρχές του 2014, αποτελεί μια ένεση αισιοδοξίας, όχι τόσο για την μικρή σε μέγεθος χώρα της Βαλτικής, όσο για τις ίδιες τις Βρυξέλλες. Σε μια εποχή, που οι συζητήσεις για το μέλλον του ευρώ συνεχίζονται παγκοσμίως με αμείωτη ένταση, το Εurogroup ετοιμάζεται να καλωσορίσει το 18ο μέλος του. Είναι κι αυτό μια μικρή παρηγοριά. Από την άλλη, το σήμα που στέλνει αυτή η απόφαση είναι ακριβώς ότι επιβραβεύει αυτό που αποκαλείται πολιτική δημοσιονομικής πειθαρχίας, με άλλα λόγια την πολιτική της λιτότητας, την οποία ακολούθησε από το 2008 και μετά και καθ' υπόδειξη, φυσικά, και των ισχυρών Ευρωπαίων, η κυβέρνηση της Ρίγας για να σταματήσει τον κατήφορο της χώρας προς μια χρεοκοπία. Θα ήταν, λοιπόν, παράδοξο να μην ανταμειφθεί με αυτόν τον τρόπο το πρότυπο της μεθόδου της μακροοικονομικής θεραπείας-σοκ.
Δευτέρα, 27 Μαΐου 2013 23:27 |

Η μπάλα στην Κίνα

Αν πιστέψει κανείς το γερμανικό Τύπο, ο πρωθυπουργός της Κίνας φρόντισε να φτάσει στο Βερολίνο για την συνάντηση του με την Ανγκέλα Μέρκελ, που ήταν προγραμματισμένη για την περασμένη Κυριακή μια μέρα νωρίτερα, δηλαδή από το Σάββατο το απόγευμα. Ο λόγος ήταν ένας και μοναδικός. Ήθελε να βιώσει επί γερμανικού εδάφους την ατμόσφαιρα του φετινού γερμανικού τελικού του Champions League. Η λατρεία του ποδοσφαίρου δεν είναι όμως μια υπόθεση, που αφορά μόνο την πολιτική ελίτ του Πεκίνου.
Την ημέρα της Ευρώπης (9η Μαϊου) επέλεξαν οι ευρωσκεπτικιστές βουλευτές των Βρετανών συντηρητικών για να ανακοινώσουν ότι θα επιδιώξουν την ερχόμενη εβδομάδα να ψηφιστεί στη Βουλή μια τροπολογία, που θα προστεθεί στον περίφημο "λόγο της βασίλισσας" και η οποία θα δεσμεύει την κυβέρνηση του Λονδίνου να προχωρήσει το συντομότερο δυνατό σε δημοψήφισμα για την παραμονή ή όχι της χώρας τους στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Ακόμα και αν η τροπολογία αυτή δεν περάσει, κάτι που θεωρείται πολύ πιθανό, αυτό που μετρά είναι ο συμβολισμός της. Γιατί πλέον αποτελεί καθημερινότητα -αν όχι "μόδα"- να εκφράζεσαι υποτιμητικά για την Ευρώπη, όπως επιβεβαίωσε και η επιχειρηματολογία βουλευτών των Τόρις, σαν την Ναντίν Ντόρις, που κυνικά δήλωνε ότι "η Ευρώπη αργοπεθαίνει και αποτελεί άλλωστε ένα πολύ μικρό μέρος των παγκοσμίων ευκαιριών μας".
Τετάρτη, 24 Απριλίου 2013 09:46 |

Μοναχική αριστοκράτισσα

Το ταξίδι στη Βρετανία, με αφορμή τη συζήτηση για ένα πιθανό δημοψήφισμα το 2017 σε σχέση με την παραμονή της χώρας ή όχι στην Ευρωπαϊκή Ενωση συνέπεσε χρονικά με τις εκδηλώσεις για το θάνατο της Μάργκαρετ Θάτσερ. Ηταν μια μακάβρια σύμπτωση, που βοήθησε όμως πολύ στο ρεπορτάζ αλλά και στην κατανόηση τού τι ακριβώς αναζητούσαμε. Μια από τις παρακαταθήκες, που άφησε πίσω της η Θάτσερ είναι και η βαθιά καχυποψία απέναντι στην ηπειρωτική Ευρώπη...
Τετάρτη, 20 Μαρτίου 2013 11:53 |

Μια μη «κανονική» χώρα

Είναι μάλλον περιττό να αναφερθεί κανείς στο τι σημαίνει για το μέλλον των τραπεζών και του ευρώ η πρόταση του EUROGROUP για τις τραπεζικές καταθέσεις στην Κύπρο. Πολλά έχουν ειπωθεί και ακουστεί τις τελευταίες ημέρες και ακόμα περισσότερα θα ακουστούν. Τις οικονομικές συνέπειες μπορούν να τις προβλέψουν οι οικονομολόγοι, όπως άλλωστε προέβλεψαν και όλη την πορεία της κρίσης από το 2008 και μάλιστα με μεγάλη... ακρίβεια.

Το «τριήμερο» του τέλους της (ελληνικής αλλά και κυπριακής) αποκριάς θα μείνει στην ιστορία κυρίως για το πολιτικό μήνυμα, που αποφάσισε να στείλει το Βερολίνο, με αποδέκτες όλες τις υπόλοιπες χώρες της Ευρωζώνης αλλά κατ' επέκταση και της ΕΕ. Για πρώτη ίσως φορά, με τόση σκληρότητα και χωρίς ενδοιασμούς η Γερμανία διεμήνυσε σε μια χώρα «εταίρο» της, πως: «Ή θα κάνεις αυτό που σου λέμε ή πτωχεύεις». Τέτοιο κυνισμό και τόση αδιαλλαξία δεν είχε δείξει το Βερολίνο ακόμα και στις πιο «άγριες» υποδείξεις του προς τις υπόλοιπες χώρες του Νότου την τελευταία τριετία.
Κυριακή, 03 Φεβρουαρίου 2013 19:29 |

Το μάτι και το όνομα

Οι Πορτογάλοι είναι ήσυχοι και φιλικοί άνθρωποι. Οταν μάλιστα τους πεις ότι είσαι Ελληνας η συμπάθεια ξεχειλίζει στο βλέμμα και στις φράσεις τους. Σε αντιμετωπίζουν με μια απίστευτη αλληλεγγύη που σε καθηλώνει. Σε κάθε τους κουβέντα είναι προφανής η προσπάθειά τους, να σου δείξουν ότι και αυτοί περνούν εξίσου δύσκολα και κατανοούν πλήρως την κατάστασή σου. Σου μιλούν για το νέο τείχος Βορρά-Νότου, που προσπαθούν να σηκώσουν οι πλούσιοι της Ευρώπης σε αντικατάσταση του παλιού Ανατολής-Δύσης. Περιμένουν φυσικά ότι και εσύ θα καταλάβεις πολύ πιο εύκολα τις δικές τους δυσκολίες και τις δικές τους προσπάθειες να βγουν από τα σημερινά αδιέξοδα. Είναι πραγματικά παράδοξο να αισθάνεσαι σε μια τόσο μακρινή χώρα της Ευρώπης ότι και η πιο απλή συζήτηση με έναν άγνωστο μέσα στο βαγόνι του τραμ μπορεί να πάρει συγκινητικές διαστάσεις.
Τετάρτη, 05 Δεκεμβρίου 2012 11:18 |

Όλα του Τύπου δύσκολα

Στα τέλη του περασμένου μήνα η διοίκηση των Γερμανικών «Φαϊνάνσιαλ Τάιμς» ανακοίνωσε και επίσημα αυτό, που εδώ και μερικές εβδομάδες είχε κυκλοφορήσει ως φήμη. Η εφημερίδα, που για να μην ξεχνιόμαστε, το περασμένο καλοκαίρι είχε κυκλοφορήσει με ένα κείμενο έκκληση προς τους Έλληνες για το πώς θα «ψηφίσουν σωστά» και που πάντως αρκετές φορές τα τελευταία δύο χρόνια είχε φιλοξενήσει ψύχραιμες αναλύσεις για τα αίτια της κρίσης, μακριά από φτηνούς λαϊκισμούς, διακόπτει την κυκλοφορία της μετά από 12 χρόνια. Αιτία φυσικά τα οικονομικά προβλήματα, που δεν έγινε δυνατό να ξεπεραστούν.

Σε ανάλογη μοίρα βρίσκεται και ένα άλλο ιστορικό φύλλο της Γερμανίας. Η κεντροαριστερή «Φράνκφουρτερ Ρούντσαου» , η οποία ως τώρα διασώζεται με διάφορες αλχημείες και χάρις στην πίστη κάποιων αναγνωστών της. Κι όταν τα κακά νέα για τον Τύπο πληθαίνουν και στην πιο ισχυρή οικονομία της Ευρώπης, την μόνη που ακόμα δεν έχει μπει σε ύφεση, τότε καταλαβαίνει κανείς τι συμβαίνει στην υπόλοιπη ήπειρο. Αλλά, ήταν συγκλονιστικό να σου λένε παρόμοια πράγματα τόσο πολλοί άνθρωποι από τόσο πολλές χώρες, με αφορμή συνεντεύξεις μαζί τους, τώρα που πλησιάζει η «Παγκόσμια Ημέρα Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων» στις 10 Δεκεμβρίου και η απονομή των Βραβείων Ζαχάρωφ για την ελευθερία της σκέψης από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο στις 12 Δεκεμβρίου.

Ο μέχρι πρόσφατα ανταποκριτής της μοναδικής «σοβαρής» Κροατικής εφημερίδας στις Βρυξέλλες μας διηγόταν πρόσφατα με παράπονο το (σύντομο και απότομο) ιστορικό του κλεισίματος του δικού του φύλλου, που τον ανάγκασε να ψάχνει για δουλειά.

Ένας από τους πιο γνωστούς ρεπόρτερ της Βιέννης, «υπεύθυνος» για την αποκάλυψη μιας σειράς σκανδάλων, που τάραξαν την ησυχία των Αυστριακών πολιτικών, μας μιλούσε για τις αιματηρές περικοπές στο περιοδικό του, που βγαίνει με πολύ λιγότερο κόσμο και κυκλοφορεί εμφανώς «ελαφρύτερο» σε βάρος, αλλά και σε ουσία.

Στην Ουγγαρία, όπου η κυβέρνηση έχει περάσει έναν «δρακόντειο» νόμο για όσους δημοσιογράφους δεν ενημερώνουν «ισορροπημένα» κατά τη δική της κρίση, πολλοί δημοσιογράφοι μας είπαν ότι προτιμούν να μη γράφουν για συγκεκριμένα θέματα, προκειμένου να μην πέσουν σε δυσμένεια ή χάσουν τη δουλειά τους. Και αρκετοί μας είπαν ότι προτιμούν να μη μιλήσουν για το νέο νόμο μπροστά στις κάμερες.

Ήταν κάτι, που μας επεσήμαναν και οι συνομιλητές μας στο Παρίσι, στην έδρα των «Ρεπόρτερς χωρίς σύνορα». Η αυτολογοκρισία κυριαρχεί σε μεγάλη μερίδα του Τύπου στην Ευρώπη, όπου φυσικά δεν υπάρχουν οι απειλές, που αντιμετωπίζουν οι δημοσιογράφοι στις χώρες του τρίτου κόσμου, αλλά η εξάρτηση από πολιτικά και οικονομικά συμφέροντα διαρκώς διογκώνεται κάνοντας τους επαγγελματίες του χώρου να ζουν κάτω από άλλες απειλές. Μια εξάρτηση που είχε αποκαλυφθεί με παταγώδη τρόπο αρκετές φορές κατά τη διάρκεια της θητείας του Σαρκοζί. Και υπάρχει βεβαίως πάντα και το «λαμπερό» παράδειγμα της Ιταλίας, όπου ο Μπερλουσκόνι μπορεί να μας τελειώνει σιγά-σιγά, αλλά ο «μπερλουσκονισμός» έχει ριζώσει πια για τα καλά στο σύστημα των ΜΜΕ.

Για την κατάσταση στην Ελλάδα δεν χρειάζεται καμιά ιδιαίτερη περιγραφή, αφού τη βιώνουμε καθημερινά. Εδώ κολλήσαμε τις ίδιες παιδικές ασθένειες, που είχαν να αντιμετωπίσουν οι συνάδελφοί μας σε ολόκληρη την Ευρώπη, αλλά θεωρήσαμε καθήκον μας να μην γιατρευτούμε, ούτε όταν είχαμε πια αφήσει προ πολλού πίσω μας την εφηβεία. Όπως έχει χαρακτηριστικά ειπωθεί, ο Τύπος -και ειδικά ο γραπτός- έμοιαζε τα προηγούμενα χρόνια να πριονίζει ο ίδιος το κλαδί στο οποίο καθόταν. Γλίστρησε εύκολα στην «τηλεορασιοποίηση» του, στο κουτσομπολιό του «lifestyle» , στην «παπαγαλία» εξυπηρέτησης συγκεκριμένων συμφερόντων και στην διαδοσολογία κάποιων κουτοπόνηρων του διαδικτύου. Λες και προσπαθούσαν οι ίδιοι οι δημοσιογράφοι με τις πράξεις τους να πείσουν και τον πιο δύσπιστο ότι είναι...αχρείαστοι. Και τώρα ψάχνουν να βρουν τι έφταιξε.

Στο τελευταίο εβδομαδιαίο άρθρο του για το περιοδικό "Σπίγκελ", ο Βόλφγκανκ Μύνχαου παρατηρούσε ότι στις λίστες του γερμανικού Amazon, όταν πατήσει κανείς αναζήτηση για την λέξη "ευρώ" εμφανίζονται στην πρώτη πεντάδα τίτλοι όπως "τραγωδία", "καταστροφή", "κρίση" και ως αποκορύφωμα η παρομοίωση με "χαρτί τουαλέτας". Ο αρθρογράφος παρατηρεί επίσης ότι πέρα από την πληθώρα βιβλίων, που δαιμονοποιούν το κοινό νόμισμα, "χοντροκομμένες απόψεις" για το κοινό νόμισμα εκφράζουν συστηματικά την τελευταία διετία και τα περισσότερα εκδοτικά συγκροτήματα από τα πιο "κίτρινα" μέχρι τα πιο σοβαροφανή. Η κυρίαρχη αντίληψη που διαμορφώνεται πλέον στη Γερμανία και στην οποία δείχνει να έχει εγκλωβιστεί και η κυβέρνηση Μέρκελ-Σόιμπλε είναι ότι το ευρώ είναι μια "αποτυχία". Για να αποδειχτεί αυτό επιστρατεύονται συχνά ψευδοεπιστημονικές θεωρίες. "Ταξιδεύουμε προς ευρωσκεπτικές θέσεις με μεγαλύτερη ταχύτητα και από τους Βρετανούς" έγραφε χαρακτηριστικά ο Μύνχαου.

Η λεπτομέρεια, που δεν πρέπει να μας διαφεύγει είναι ότι το ταξίδι αυτό, με εισιτήριο την "αποτυχία" του κοινού νομίσματος συσχετίζεται ακριβώς με την "απειλή", που αυτό μπορεί να φέρει για τα "εθνικά συμφέροντα" της Γερμανίας. Μέσα σε αυτό το πλαίσιο καταλαβαίνει κανείς από που πηγάζει η δυσκολία του Γερμανού Υπουργού των Οικονομικών να κάνει μια "απλόχερη" χειρονομία προς την Αθήνα.

Είναι κάτι, που πλέον έχει αρχίσει να γίνεται συνείδηση σε ολόκληρη την Ευρώπη. Ο τρόπος που οι Πορτογάλοι υποδέχτηκαν την κυρία Μέρκελ ήταν χαρακτηριστικός. Ανάλογα θερμή θα ήταν μια υποδοχή της και στην Ισπανία ή την Ιταλία. Αυτό που εμείς προσωπικά καταγράψαμε τις τελευταίες εβδομάδες, ταξιδεύοντας σε ευρωπαϊκές χώρες πλην Γερμανίας ήταν μια σαφής αναστροφή του αρνητικού κλίματος για την Ελλάδα και η κατανόηση ότι η επιδείνωση της κρίσης δεν είναι άσχετη με τον αυστηρό δογματισμό, την τυφλή αριθμολαγνεία και τις ιδεολογικές αγκυλώσεις πρωσικών εγκεφάλων.

"Τι πιστεύετε για τους Γερμανούς;" μας ρωτούσαν Κροάτες φοιτητές στο Ζάγκρεμπ.

"Πώς μπορείτε να διαπραγματεύεστε με τη Μέρκελ;" ρώτησε σαρκαστικά ο καθηγητής φιλοσοφίας στη Βουδαπέστη.

"Αυτή η Ευρώπη, όπως την φαντάζεται η Γερμανία δεν θα πάει μακριά" μας διαβεβαίωσε ο Αυστριακός πολιτικός επιστήμονας.

"Το μέλλον της Ευρώπης δε μπορεί να είναι μόνο λιτότητα" τόνιζε με οργή σχεδόν ο Βέλγος ευρωβουλευτής.

Για να μην αναφερθούμε στις "μπηχτές" του Φρανσουά Ολάντ για το μαρτύριο δίχως τέλος, στο οποίο υποβάλεται η Ελλάδα. Είναι πλέον ολοφάνερο ότι η Γερμανία αυτοαπομονώνεται επικίνδυνα από την υπόλοιπη Ευρώπη, αρνούμενη να παραδεχτεί ότι έχει πλέον μπει σε μια λογική αυτοεπιβεβαιούμενης προφητείας, που προκαλεί τελικά όλα εκείνα, που φοβόταν από την κρίση του ευρώ και απειλεί με την ολική καταστροφή του. "Δεν είμαστε στην ίδια τη συχνότητα" παραδέχονται ολοένα και πιο συχνά οι μετέχοντες στις μεγάλες συνόδους "διαχείρισης των κρίσεων" και αποφασίζουν σταθερά να μεταθέτουν τις αποφάσεις για την "επόμενη φορά". Οι πιο απαισιόδοξοι λένε όμως ότι η πραγματική "ώρα της κρίσης" δεν θα μπορέσει να μετατεθεί μετά τις γερμανικές εκλογές του Σεπτεμβρίου του 2013, όπως αγχωτικά επιδιώκει εδώ και μήνες το Βερολίνο. Αλλά αυτό ίσως να είναι τελικά και το πιο δίκαιο.

Τρίτη, 23 Οκτωβρίου 2012 14:35 |

Μοντέρνοι «Gastarbeiter»

Ταξιδεύοντας στο Βερολίνο για τις ανάγκες των «27 της Ευρώπης» συναντηθήκαμε με αρκετούς από τους σύγχρονους «Gastarbeiter». Νέους Ελληνες, που βρέθηκαν τα τελευταία χρόνια στη γερμανική πρωτεύουσα εξαιτίας της κρίσης, αναζητώντας εδώ τις ευκαιρίες, που δε μπορούν πλέον να βρουν στην πατρίδα μας. Κάποιες από τις συναντήσεις αυτές ήταν απρόσμενα συγκινητικές. Οι σύγχρονοι μετανάστες δεν έχουν φυσικά να αντιμετωπίσουν αυτά που αντιμετώπισε η «γενιά του Καζαντζίδη». Οι συνθήκες είναι πολύ διαφορετικές. Αλλωστε δε μιλάμε πια για ανειδίκευτους εργάτες αλλά για παιδιά με υψηλή μόρφωση, που απλώς επιθυμούν να κάνουν ένα επάγγελμα, που θα έχει σχέση με αυτό που σπούδασαν. Με αυτό που συχνά ονειρεύονταν να κάνουν από παιδιά.

Αυτό που είναι συγκινητικό στην συμπεριφορά τους είναι ότι σε όσα λένε δεν κυριαρχεί η πίκρα για μια φυγή που δεν ήταν η πρώτη τους επιλογή, κάτι που είναι άλλωστε λογικό να υπάρχει. Αλλά το δέσιμο τους με μια πατρίδα, που ελπίζουν ότι θα μπορεί κάποτε να τους υποδεχτεί και πάλι, προσφέροντάς τους το μέλλον που τους αξίζει. Ολοι σχεδόν βλέπουν την κατάστασή τους σαν προσωρινή και κανείς δεν λέει ότι έριξε «μαύρη πέτρα» πίσω του.

Αυτό, που επίσης πρέπει να κρατήσει κανείς και κυρίως αυτό που θα έπρεπε να έχει κατά νου η πολιτική μας «ελίτ» είναι, ότι τα παιδιά αυτά δεν στεναχωρούνται τόσο για τις οικονομικές δυσκολίες, που μπορεί να συνεπάγεται η κρίση. Οι περισσότεροι έχουν επίγνωση της κατάστασης και είναι αποφασισμένοι να το παλέψουν. Κι όσοι ακόμα ξεκινούν γεμάτοι ψευδαισθήσεις δεν θα αργήσουν να προσγειωθούν. Αυτό που τους ενοχλεί πιο πολύ είναι η καταρράκωση της δημόσιας εικόνας της χώρας μας, που έχει επηρεάσει ακόμα και ανθρώπους, που θα μπορούσε κανείς να χαρακτηρίσει παλιότερα ως «φίλους της Ελλάδας», έστω και με την ευρύτερη έννοια.

Με άλλα λόγια, αυτό που πραγματικά πειράζει τους συμπατριώτες μας στο εξωτερικό είναι να αισθάνονται ότι προσβάλεται βάναυσα η αξιοπρέπειά τους. Αυτό τους πονάει πολύ περισσότερο από την τσέπη τους. Κι αυτό ισχύει φυσικά και για τους παλιότερους μετανάστες, που έχουν ενσωματωθεί στις κοινωνίες, που ζουν και τώρα ξαφνικά νοιώθουν ότι πρέπει να απολογηθούν για τα σφάλματα ενός πολιτικού συστήματος, το οποίο στην ουσία και εκείνους κάποτε τους είχε αναγκάσει να αναζητήσουν αλλού μια καλύτερη τύχη. Η «Ελλάδα που έδιωξε τα παιδιά της» τα υποχρεώνει καθημερινά να υπερασπίζονται την πληγωμένη τιμή της, τα βάζει στη διαδικασία να προσπαθούν να εξηγήσουν τα ανεξήγητα, να βρουν επιχειρήματα για να αποδείξουν τη δική τους «αθωόητα».

Η πραγματικότητα αυτή δεν θα διορθωθεί ούτε με μνημόνια, ούτε με προγράμματα προσαρμογής. Θα χρειαστεί πολύ περισσότερος χρόνος για να μπορέσει να ξανακτιστεί μια άλλη εικόνα της Ελλάδας, διαφορετική από αυτή της καταχρεωμένης αλλά κυρίως «διεφθαρμένης» χώρας. Και είναι σίγουρο ότι η πληγωμένη αξιοπρέπεια του «Gastarbeiter 2.0» θα είναι κάτι, που πάντα θα βρίσκουν μπροστά τους αυτοί που την πλήγωσαν.

Δευτέρα, 17 Σεπτεμβρίου 2012 10:06 |

Από την υπεροψία στην τύφλωση

Θυμάμαι ακόμα μια συζήτηση μερικά χρόνια πριν, στο Πανεπιστήμιο της Βιέννης, τότε που η λογική της διεύρυνσης φούσκωνε τα πανιά των "ευρωπαϊστών" και τους γέμιζε αυτοϊκανοποίηση και αισιοδοξία. Όταν κάποια στιγμή, ως απλός ακροατής βαρέθηκα να ακούω τις "αυτοκολακείες" των Ευρωπαίων για την υπεροχή των αξιών τους και του πολιτικού, οικονομικού και κοινωνικού τους μοντέλου και θύμισα ότι η Ευρώπη έχει στην πλάτη της και τις σταυροφορίες, την αποικιοκρατία ή το Χίτλερ και το Στάλιν κάποιοι μόρφασαν με δυσαρέσκεια.

Είναι κάποια πράγματα, που κανείς δεν θέλει να θυμάται, ειδικά σε περιόδους οικονομικής ανάκαμψης και πολιτικής σταθερότητας. Τότε που οι Ευρωπαίοι αξιωματούχοι, όλο έπαρση αρέσκονται να ταξιδεύουν ανά τον κόσμο και να προτείνουν το δικό τους μοντέλο ως το μοναδικό για την ανάπτυξη των υπολοίπων περιοχών του πλανήτη.

Η έπαρση αυτή έχει εξαφανιστεί βεβαίως τα τελευταία δύο χρόνια. Η Ευρώπη ασχολείται με τα προβλήματα της, άσχετα αν δε μπορεί να τα λύσει. Και όχι μόνο αυτό. Εξαιτίας της διαρκούς ομφαλοσκόπησης δεν έχει χρόνο να κοιτάξει, πόσο μάλλον να μελετήσει, το τι συμβαίνει γύρω της σε περιοχές πολύ κοντινές της που δείχνουν να γλιστρούν στο χάος ή σε καταστάσεις, που κάθε άλλο παρά εμπιστοσύνη μπορούν να εμπνεύσουν.

Τα πιο χαρακτηριστικά παραδείγματα έρχονται από τις πρώην σοβιετικές δημοκρατίες, με πρώτη και καλύτερη φυσικά τη Ρωσία, όπου ο Βλάντιμιρ Πούτιν δείχνει να τελειοποιεί το μοντέλο της "κατευθυνόμενης δημοκρατίας". Οι ισχυροί της Ευρώπης κάνουν ότι δεν βλέπουν γιατί δεν θέλουν να σπαταλούν δυνάμεις σε τσακωμούς με τη Μόσχα και οι αδύναμοι ακολουθούν το παράδειγμά τους, γιατί προσδοκούν αφελώς σε πολιτική και οικονομική στήριξη αν χρειαστεί από μια ρωσική κυβέρνηση, που θεωρεί ότι εσαεί θα μπορεί να κάθεται αναπαυτικά πάνω σε αποθέματα ορυκτού πλούτου. Για να μην επεκταθούμε στα όσα έχουν συμβεί τα τελευταία χρόνια στην Ουκρανία ή στη Λευκορωσία.

H Ευρώπη δεν έχει όμως και καμιά ουσιαστικά παρέμβαση σε όσα συμβαίνουν στη Μέση Ανατολή, αφού οι ελπίδες της ότι η "αραβική άνοιξη" θα είναι μια χρυσή ευκαιρία για μπίζνες στην περιοχή αλλά και για να παίξει (συνήθως με το αζημίωτο) το ρόλο του προτύπου αλλά και "εκπαιδευτή σε θέματα δημοκρατίας, αποδείχτηκαν πολύ βιαστικές και κυρίως αστήρικτες. Για μια ακόμα φορά προσέγγισε τα γεγονότα εκεί υπεροπτικά και απλοϊκά και τώρα βρίσκεται προ εκπλήξεων.

Και ας μην ξεχνάμε και τι συμβαίνει και σε άλλες γειτονικές χώρες όπως η Τουρκία, η οποία για πρώτη φορά τις τελευταίες δεκαετίες μοιάζει τόσο απρόθυμη να περιμένει στο θάλαμο αναμονής της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Είναι βεβαίως λογικό όταν καίγεται το σπίτι σου, να έχεις κυρίως εκεί το νου σου. Ομως καλό θα είναι να ρίχνεις και καμιά ματιά στο τι συμβαίνει τριγύρω σου. Γιατί αν κάποτε τελικά η κρίση μέσα στην Ευρωζώνη ξεπεραστεί, κάποιοι θα ξυπνήσουν και θα συνειδητοποιήσουν, ότι ο παράδεισος τους είναι περικυκλωμένος από εφιάλτες. Και ότι σταθερότητα δεν είναι μόνο τα καλά λόγια λόγια των οίκων αξιολόγησης και τα χαμηλά επιτόκια.

Σελίδα 1 από 2